Tanınmış şair Musa Cəlilin Hitlerlə əlaqələrinin olması sübuta yetirilmədi
18.01.2010
Lit.az xəbər verir ki, Tatarıstanda tanınmış şair Musa Cəlilin (1906-1944) şərəf və ləyaqətinin təhqir edilməsi motivi ilə başlanan məhkəmə prosesi iddiaçı tərəfin- şairin qızının xeyrinə öz həllini tapıb. Xatırladaq ki, bir müddət əvvəl şairin qızı ölkə başçısına müraciət edərək yerli "Miras" jurnalında atasının şərəf və ləyaqətinin təhqir olunması barədə məlumat vermişdi. Şikayət araşdırıldıqdan sonra məlum oldu ki, doğrudan da "Miras" jurnalında "Barbarossa planının iflası" adlı pyes dərc olunub. Müəlliflər (jurnalın baş redaktroru və başqa bir dramaturq) iddia edirlər ki, Musa Cəlil Sovet qoşunlarının sıralarını bilərəkdən tərk edərək düşmən tərəfə təslim olub, sonrlar adını dəyişdirərək 3-cü reyxstaqın deputatı seçilib. Pyesdə o da deyilir ki, Musa Cəlil Hitlerin əlaltısı olub, ona ithaf etdiyi "Atilla" adlı əsər yazıb və ömrünün sonunadək Almaniyada yaşayıb. İstintaqın gedişində iddia olunanların həqiqətə uyğun olub-olmadığını yoxlamaq məqsədilə pyes Tatarıstan Elmlər Akademiyasının ədəbiyyat, əlyazmalar və dilçilik institutlarına göndərilib. Alınan rəylər faktların təhrif olunduğunu bir daha təsdiqləyib.Xatırladaq ki, "Moabit dəftəri" adlı şeirləri ilə dünyada şöhrət tapmış tatar şairi Musa Cəlil 1942-ci ildə yaralanaraq alman faşistləri tərəfindən əsir götürülüb və Şpandau konslagerinə göndərilib. 1943-cü ildə Musa Cəlil gizli plan hazırlayaraq əsirlikdə olan bir qrup hərbçi ilə konslagerdən qaçıb və Volqa-tatar legionu yaradaraq partizanlıq edib. 1944-cü ildə tutularaq Berlində edam edilib. 1946-cı Sovet DTK-sı Musa Cəlilin işi üzrə yeni istintaqa başlayıb. Nəticədə şair "xalq düşməni" və "ən qatı cinayətkar" elan edilib. Musa Cəllilə bir yerdə əsirlikdə olan belçikalı əsir 1948-ci ildə azadlığa çıxdıqdan sonra şairin ölümündən bir gün əvvəl ona verdiyi "Moabit dəftəri" adı altında toplanan şeirlərini SSRİ səfirliyinə təhvil verib. Həmin dəftərdə şairin öz vətəninə olan sevgisindən, qaçış planının necə hazırlamasından, faşistlərə qarşı mübarizə planlarından bəhs olunur. Bu hadisədən sonra SSRİ-də Musa Cəlil bəraət qazanıb.