Azərbaycanın ədəbiyyat portalı

Abasxan Nəsirli

Möcüzələr qəsəbəsi

      Gülbaxış qürbətdən gələli bir gün də rahatlıq bilməmiş, vətəndə olacağı ay ərzində bütün vacib işləri görüb başa çatdırmaq istəmişdi. Bizneslə məşğul olduğu illər ərzində də belə olmuş, gecəni gündüzə qatmışdı. Orada –Moskvada, nəhayət, öz istəyinə çatmış; doğma yurda – Azərbaycanın Nuraş qəsəbəsinə cib dolusu dollarla qayıtmışdı. İşin tərsliyindən gələn kimi anası ilə məsləhəti baş tutmamış, ailədə söz çəpləşmişdi. Yəni oğul evi satıb qəsəbənin kənarında geniş həyətli yurd yaratmaq fikrini açıqlayanda ana mehir saldığı ocağı tərk etməyəcəyini qəti söylədi. Gülbaxış naçar qalıb fikrindən vaz keçdi! Ancaq bu, oğulun iki sutkalıq gərgin narahatlığından sonra mümkün oldu. Belə ki, anasını başa salmaqdan ötrü əvvəlcə qələm – dəftər götürdü və «çertyoj» adlandırdığı qəribə şeylər çəkdi, onlardan əməlli bir şey başa düşmədiyindən ana fikrindən dönmədi. Anasını dünyalar qədər sevən oğul evi satmaq məsələsini kənara ataraq ata yurdunda işə başlamışdı.
      Ana bir xeyli zəhmət tələb edən yenidənqurmanı «paçunkə» adlandıranda (o, hay – küyü dünyanı tutan Qorbaçov «yenidənqurmasını» da beləcə – «paçunkə» sayardı) Gülbaxış ürəyində demişdi: «Səbir elə, bu «paçunkənin» nə aləm yaratdığını görəndə səhvini başa düşərsən».
      Valideynləri bu yerin ilk sakinləri olduğundan Nuraş qəsəbəsinin mərkəzindəki evlərinin həyəti, sən deyən, geniş deyildi. Bir vaxt bura 6 – 7 evdən ibarət oba idi. Magistral yola yaxın olduğundan ətraf kəndlərdən köçüb gələnlərin hesabına böyümüş, səliqə – sahmanlı, gözəl, müasir qəsəbə olmuşdu. Adamların güzəranı pis deyildi, elə ki, keçid dövrü gəldi, dolanacaq çətinliyi də ovxarlı qılınc kimi gəlib qəsəbənin başı üstünü kəsdi… Qəsəbədə imkanlı ailələr az idi, əksəriyyəti gündəlik dolancağını zorla təmin edirdi. Bununla belə adamlarda pessimizm hiss olunmurdu. Dönə – dönə təkrarlanan: «səbir edin, keçid dövrü belə olmalıdır» çağırışları adamlara ümid verirdi.
      Aylar, illər bir – birini əvəz edir, keçid dövrü saqqıza dönüb uzandıqca uzanırdı. Qəsəbədə iş tapmayan gənclər Bakıya gedib kirayədə yaşayır, «qul bazarı» nın həmişəlik sakini olurdular. Gülbaxışın ailəsi də çətin dolananlardan idi. Qul bazarında o da bir həftə veyillənmiş, qəsəbəyə utana – utana, əli ətəyindən uzun qayıtmış, arvadının zinət şeylərini, anasının əldə toxunma «Qoşa bülbül» xalçasını satıb min dollar düzəltmiş və MDB və Yaxın Şərq gənclərini nəhəng maqnit kimi çəkən Moskvaya yollanmışdı.
      Moskva şəhərinin nəhəngliyi, qaynayan insan dəryalılığı Gülbaxışı heyrətləndirdi, ancaq bu hal uzun çəkmədi, bazar uşaqlarının qazancla bağlı söhbətləri heyrəti üstələdi. O, burada konteynerı olan bir azərbaycanlı ilə sövdələşib satıcı oldu, gətirdiyi pulu da verdi ki, mayasını gücləndirsin. İkinci ilə ayaq basanda Gülbaxışın iki min dolları vardı. Ailəsinə də ayda yüz dollar göndərirdi. Keçmişdəkilərdən fərqli olaraq pul göndərmək lap asanlaşmışdı: gündə bazarı dolanan bir nəfər Nuraş qəsəbəsinə göndərilən məbləği toplayır (bu adam da əslən həmin qəsəbədəndir), banka pulları təhvil verir, 45 – 50 dəqiqədən sonra əmanət onun Nuraşdakı qardaşından götürülürdü. Pasport qeydiyyatı məsələsi, butulka toplamaq işi ilə məşğul olanların çoxbilmişliyinə, çevikliyinə – bir sözlə, moskvalıların hər şeydən pul çıxarmaq bacarığına o mat qalırdı.