Əsas səhifə................................................................
Milli azadlıq fədailərinin poetik dünyası
Tarix: 20.01.10// Müəllif: Almaz Ülvi
Azərbaycan dünyasının indiyədək yaşanmış tarixinə nəzər salanda, ən qabarıq və aydın görünən ülvi məqsədi, milli müstəqilliyi, vətən azadlığı və demokratik həyat uğrunda mübarizəsi olub. Milli tarixin bu gedişatını təsəvvürümüzdə dolğunlaşdırmaq üçün apardığımız araşdırmalar içində diqqətdə dayanan dünyəvi dəyərə malik hadisə, fakt 1918-ci il 28 mayda Azərbaycan Demokratik Cümhuriyyətinin elan olunmasıdır. Yeni dövlətin dadını-tamını, 1918-1920-ci illərdə yaşanan günlərin bədii əksini o dövrün ədəbiyyatında bütün zənginliyi ilə görmək mümkündür. Bağrımdan qopmayan 20 yaşlı bir şəhid şairin - Ülvi Bünyadzənin tale sirrinə bələd olmaq üçün 1918-20-ci illərin ədəbi-gənclik səhifəsini vərəqlədim: 19 yaşlı Cəfər Cabbarlı, 19 yaşlı Ümmükülsüm, 19 yaşlı Əli Yusif (ADC-nin Fransaya təhsil almaq üçün göndərdiyi 100 nəfərdən biri), 26 yaşlı Əhməd Cavad imzalı şeirləri ilə rastlaşdım.
.........................................................................................[davamını oxu]
Xuan Karlos Onetti. Sağalma
Tarix: 18.01.10// Tərcümə: Nəriman Əbdülrəhmanlı
Günortaya yaxın adətən yüngül təmas - yalnız kişi pəncəsindən qopan qumun yumşaq qıdını hiss eləyirdim. Yarıyuxulu halda onun gövdəsinin kölgəsində tənbəl-tənbəl gərnəşirdim, gözlərimi gülümsəyən sifətində sürüşdürə-sürüşdürə çevrilirdim. Adəti üzrə o, soyunub çimərlik tumanını geyinirdi. Bu kişinin kəskin cizgili üzü həmşə təbəssümlü, amma anlaşılmaz qalırdı. Həmin ifadə mənə hansısa naməlum heyvanın üzünü həddən artıq xatırladırdı.
Yalnız aprelin sonunda, artıq bundan çox-çox uzaqlarda olanda, tez-tez dəyişən payız gələndə qəfildən başa düşdüm ki, onun üzü şən-şaqraq balaca meymun üzünə oxşayırmış.
.........................................................................................[davamını oxu]
Martin Kamey. Birinci ağı
Tarix: 17.01.10// Tərcümə: Vüsal Nuru
Yorulduğum zaman,
Yaşımla artan zaman qayğılarım
Təzə ağrılarım
qurbanlıq quzu kimi
uzatdığı an məni tabuta.
Öldüyüm zaman
qoy qoca qadınlar tutsun yasımı.
Ölüləri üçün ağlasınlar üstümdə.
Yalnız bir istəyim var qadınım:
yadındamı iki öküz kəsdik
atam öldüyündə?
ətiylə acları doydurduq
.........................................................................................[davamını oxu]
Neyratron layihəsi
Tarix: 25.12.09// Müəllif: Fərhad Məmmədov
 - Bax...indi çıxmalıdır. Artıq üçüncü gündür ki, saatı qeydə alıram...hər gün eyni vaxt 4.30, gecə yarı
- Sizin binadan çıxır, yoxsa...başqa yerdən gəlir...
- Vallah, orasını dəqiq deyə bilmərəm...O elə qəfildən peyda olur ki, haradan çıxdığını hara getdiyini güdmək olmur...Qorxumdan balkondan güdürdüm, özüm ikinci mərtəbədə qalıram...dünən mətbəxin işığını söndürdüm ki, onu rahat güdə bilim...Amma elə bil o hiss edirdi ki, onu kimsə güdür, ağzının altında bir təhər bağırtımı deyim, iniltimi deyim, qəribə səslər çıxarıb elə hey binanın mənzillərinə ümumi göz gəzdirirdi.
- Görünüşü yadındadır?
- Düzdür qaranlıq olsa da, bəzi şeyləri seçə bildim...Topuğuna qədər uzanmış boz və ya (qaranlıqda ayırd etmək olmurdu) digər açıq rəngli plaş geymişdi...olduqca nimdaş idi...Başında da,...lənət şeytana həmişə o papağın adı yadımdan çıxır...o, soyuq zonalarda xidmət edən əsgərlər qışda başları nə qoyurlar...bax ondan. Bildin də, qulaqları açılıb bağlanan.
.........................................................................................[davamını oxu]
Ədəbi sekvestr və ya AYB-nin nəşrlərinin aqibəti necə olacaq?
Tarix: 22.12.09// Müəllif: Lit.az
İqtisadçılar, maliyyə və kredit işi sahəsində çalışan və ya bu səhəni az-çox bilənlərə məlumdur ki, “sekvestr” yaxşı şey deyil. Əvvəla ondan başlayaq ki, bu termin dövlətin başlıca maliyyə sənədi olan Dövlət büdcəsi ilə bilavasitə bağlıdır və “kəsib atmaq”, “qısaltmaq” felləri ilə sinonimdir. Hamımıza bəllidir ki, büdcə iki hissədən-gəlir və xərclərdən ibarət olur. Əgər gəlir xərclərdən çox olursa buna “büdcə profisiti” (büdcə artımı), xərclər gəlirlərdən çox olursa “büdcə defisiti” (büdcə kəsiri) deyirlər. Dünyada çox az ölkə tapılar ki, orada “büdcə profisiti” iqtisadi-sosial həyatda dominantlıq təşkil etsin. Başqa sözlə, bizim üçün “büdcə defisiti” anlayışı daha yaxındır. Əgər “büdcə defisiti” proqnozlaşdırılandan artıq olursa o zaman “sekvestr” əməliyyatı aparılır, yəni xərclər daha da azaldılır. Bu gün Azərbaycan Respublikasının 2010-cu il büdcəsi təsdiq olunub. Ötən il olduğu kimi bu il də büdcə kəsirli olub. Üstəgəl büdcə kəsirinin həcmini azaltmaq üçün sekvestr aparılıb. Özü də sekvestr bilavasitə ədəbiyyat sahəsinin maliyyələşdirilməsində özünü biruzə verib.
.........................................................................................[davamını oxu]
Akademik Ramiz Mehdiyev: "Bizim bəzi yazıçılar mənim söylədiklərimə münasibətdə dərhal özlərinə müdafiə mövqeyi tutmağa tələsdilər"
Tarix: 17.12.09// Həmsöhbət: AzərTac
Sual: Ramiz müəllim, noyabrın 21-də Dövlət İdarəçilik Akademiyasında keçirilən məlum müşavirədə Sizin çıxışınız çox aktual bir mövzuya həsr olunmuşdu. Həmin çıxışınızda və eləcə də dekabrın 8-də “Azərbaycan” qəzetində dərc olunmuş “İctimai və humanitar elmlər: zaman kontekstində baxış” adlı məqalənizdə ictimai-siyasi və humanitar elmlərin ölkəmizdə vəziyyəti nəzərdən keçirilmiş, bütövlükdə Azərbaycan elminin bu gün öz üzərinə düşən vəzifəni nə dərəcədə yerinə yetirməsi və bunun lazımi səviyyədə olub-olmaması ilə bağlı mühüm problematik məsələlər qaldırılmışdır. Siz xüsusi vurğulamışdınız ki, bu gün dünyada “Azərbaycan modeli” kimi bir anlayış formalaşmaqdadır və dövlətimiz də, onun rəhbəri də bunu müsbət inkişaf yolu olaraq təqdim edir. Sual edirsiniz ki, həmin modelin “işləməsi” üçün ictimai-siyasi elmlər nə edib və “Azərbaycan modeli”nin elmi ümumiləşdirilməsi üçün indiyədək hansı işlər görüblər?
.........................................................................................[davamını oxu]
Regina probatium!
"Şüşə saray" romanından parça
Tarix: 10.12.09// Müəllif: Elmira Axundova
 Cavanşir, ləngimədən yığışdı, hələ də adının yazılmış olduğu "N" saylı hərbi hissəyə gəldi, bələdiyyə polisinə işə keçdiyini deyərək, sənədlərini ordan götürdü. Evdə isə onu iki nəfər mülki paltarlı adam gözləyirdi. Onlar Cavanşirin sənədlərinə baхdılar, evdə silah olub-olmadığını soruşdular, sonra isə ratsiya ilə kimisə çağırdılar. Tezliklə on nəfər hərbi formalı, əllərində avtomat olan və daha üç nəfər mülki geyimdə adam mənzilə soхuldu. "Qonaqlar" özlərini Terrorizmə və Banditizmə Qarşı Mübarizə İdarəsinin əməkdaşları kimi təqdim edərək, çaşıb qalmış ev yiyəsinə dedilər ki, onlarda olan əməliyyat məlumatına görə, bu evdə silah var. Sonra qonşuları dəvət edib, aхtarış apardılar. Akt tərtib etdilər ki, heç bir şey tapılmayıb. Lakin hadisələr bununla bitmədi. Cavanşirə onlarla bir yerdə polisə getməyi və bir neçə suala cavab verməyi təklif etdilər. Mülki paltarda olanlardan biri özünü Ramiz Baхşəliyev kimi təqdim etdi.
.........................................................................................[davamını oxu]
Virtual məkanda niklər aləmi
Tarix: 09.12.09// Müəllif: Vüqar Haqverdiyev
Bu gün internetdə saysız-hesabsız nikneymlərə ("nickname" ingilis dilində ləqəb, təxəllüs deməkdir), qısa desək, niklərə rast gəlmək olar. Müxtəlif insanlara məxsus olan bu niklərin başlıca vəzifəsi virtual aləmdə öz sahibini anonim saxlamaq və onu uydurma ad altında gizlətməkdir. Bu baxımdan nikləri təxəllüslərin müasir forması hesab etmək olar. Çünki, təxəllüslər də ilk dəfə yarananda məhz müəlliflərini anonim saxlamaq funksiyası daşımışdır. Demək olar ki, bütün xalqların ədəbiyyatında əsl adını gizlədən ədiblər olmuşlar. Onları belə addım atmağa müxtəlif səbəblər məcbur etmişdir. Bir çox müəlliflər təqibdən qorunmaq üçün, digərləri adlarının yaxşı səslənmədiyinə görə və ya eyni adlı başqa yazanla səhv düşməmək üçün təxəllüslərdən istifadə etmişlər. İctimai vəziyyətləri açıq ədəbiyyat sahəsində fəaliyyət göstərməyə icazə verməyən insanlar da müxtəlif gizli adlar altında fəaliyyət göstərmişlər.
.........................................................................................[ davamını oxu]
Andre Morua. Tufan
Tarix: 03.12.09// Tərcümə: H. Qoca
- Maskanı çıxarmaq?- deyə Bertran Şmidt söhbətə qarışdı.
- Sizə elə gəlir ki, maskanı çıxarmaq həmişə xeyirli olur? Məncə, çox yaxın və mehriban dostlar səmimi olurlar, qalan bütün cəmiyyətdə isə insanların münasibətində əsasən maskalar iştirak edirlər… Əgər bir dəfə təsadüfən, məcbur olub həmişə həqiqəti gizlətdiyimiz adamlara onu danışsaq tez peşman olarıq.
Kristyan Menetrye bir əhvalat danışdı:
- İngiltərədə baş vermiş bir qəzanı xatırlayıram… Şaxta qaz partlayışında uçmuşdu, on iki nəfər qazmaçı şaxtanın bir küncündə salamat qalmışdı… Bir həftə orada qaldıqdan sonra, qazmaçılar gizli işlərini etiraf edir… Onlar belə fikirləşiblər: “İndi ki, ölürük qoy ürəyimizi boşaldaq”. Sonra gözlənilməz bir vəziyyətdə xilasedilirlər… Qazmaçılar bir daha görüşmək istəmirlərmiş… Özü barədə çox şey bilən adamlardan hər biri uzaq qaçırmış. Maskalar yenidən taxılmış cəmiyyət xilas edilmişdi.
.........................................................................................[davamını oxu]
Nikolae Labişin "Cüyürün ölümü" şeiri ®
Tarix: 28.11.09// Tədqiqatçı: Jalə İsmayıl
1950-ci ilin noyabrı. Yassı şəhərində gənc yazıçıların forumu keçirilir. İştirakçılar arasında 15 yaşlı bir lisey tələbəsi də var. O, tədbirdə özünün "Güclü ol və döyüş, Nikolae!" şeirini oxuyur. Şeir dinləyicilərin xüsusi rəğbətini qazanır. Bir ay sonra "İasul nou" ("Yeni Yassı") qəzeti bu şeiri çap edir. Sonralar da sözügedən qəzetdə Nikolae Labiş və Nikolay Malin imzaları tez-tez görünməyə başlayır. Beləliklə, rumın ədəbiyyatına yeni bir imza gəlir. Bu imzanın ömrü cəmi 6 il olsa da, hələ də tənqidçilərin müzakirə obyektidir.
Nikolae Labiş 1935-ci il, dekabrın 2-də müəllim ailəsində anadan olub. O, məktəbdə yaxşı oxuması, rəssamlıq qabiliyyəti, gözəl qiraət bacarığı ilə müəllimlərinin diqqətini çəkmişdi. İstedadlı gənc elə ilk şeirlərindən başlayaraq ədəbi ictimaiyyət tərəfindən qəbul olunmuşdu.
.........................................................................................[davamını oxu]
çap versiyası
 poçtla göndər
© Lit.az
|
Sabir Əhmədli
Əli Əmirli
Anar
Əkrəm Əylisli
Elçin Əfəndiyev
Qılman İlkin
Afaq Məsud
Qəzənfər Kazımov
Tofiq Abdin
Vidadi Babanlı
International Journal of Academic Research!
International Standart